Przejdź do treści
kierunek Kudowa-Zdrój
Czermna · Dzielnica Kudowy · Od 1776 roku

Kaplica Czaszek w Czermnej

Barokowa kaplica z 1776 roku. Ściany wyłożone 3 000 czaszek, w krypcie dodatkowe 21 000 kości. Jedyne takie miejsce w Polsce.

2 km
5 min autem
Historia regionu
Kaplica Czaszek w Czermnej
Dystans z Kudowy
2 km (ok. 5 min autem)
Adres
ul. Moniuszki 8, Czermna, 57-350 Kudowa-Zdrój
Czas zwiedzania
20–30 minut
Bilet
10 zł / 8 zł ulgowy / 5 zł dzieci
Godziny
wt.–nd. 10:00–16:00 (sezon letni 9:00–17:00 z przerwą 12–13)
Zakaz fotografowania
w środku kaplicy

Kaplica Czaszek w Czermnej to miejsce, o którym mówi się szeptem i przed którym nastolatki robią zdjęcia, zanim wejdą w środek. Barokowa świątynia wzniesiona w 1776 roku z inicjatywy miejscowego proboszcza Wacława Tomaszka jest jedynym tego typu miejscem w Polsce i jedną z kilku podobnych kaplic w Europie (w Czechach — Sedlec, we Włoszech — Rzym, w Portugalii — Évora).

Na ścianach i suficie niewielkiego wnętrza leży trzy tysiące ludzkich czaszek — ułożonych starannie, często z podpisami wskazującymi, kim były ich właściciele. Pod podłogą, w krypcie, są jeszcze dwadzieścia jeden tysięcy. Wszystkie pochodzą z ekshumacji z lat 1776–1804 — ofiary wojen śląskich, epidemii cholery, trzydziestoletniej wojny. Tomaszek, pomagając miejscowemu grabarzowi, zebrał te szczątki i stworzył z nich memento mori, które do dziś robi wrażenie.

Wizyta jest krótka — 20 do 30 minut — ale zostaje w głowie. Wchodzisz grupami po kilka osób, przewodnik opowiada historię, a potem masz chwilę w ciszy. Zakaz fotografowania w środku to nie formalność; to decyzja szanująca to, że kaplica to jednak miejsce spoczynku. Zdjęcia możesz robić z zewnątrz.

Kaplica leży w dzielnicy Czermna, dwa kilometry od centrum Kudowy. Obok — dosłownie dwieście metrów — jest Szlak Ginących Zawodów, więc te dwa miejsca robi się razem. Cała wizyta z dojazdem, parkingiem i wstępem to zwykle godzina.

Praktyczne wskazówki

  • Połącz z wizytą na Szlaku Ginących Zawodów (200 m od kaplicy) — pół dnia z sensem.
  • Omów historię z dzieckiem przed wejściem — to nie atrakcja horror, to miejsce historyczne. Dzieci 7+ są zwykle gotowe.
  • Grupy wchodzą partiami — w sezonie warto zadzwonić przed wizytą.
  • Parking bezpłatny przy kaplicy i na pobliskim placu kościelnym.
  • Krypta (dodatkowe 21 000 kości) widoczna przez okienko w podłodze.

Najczęściej zadawane pytania

Od jakiego wieku warto przyjść z dzieckiem? +
7+ jest zwykle gotowe, jeśli omówisz temat wcześniej. Młodsze dzieci mogą być przestraszone — zależy od wrażliwości.
Czy można robić zdjęcia? +
W środku kaplicy — nie. Z zewnątrz i na dziedzińcu — tak.
Skąd wzięły się czaszki? +
Z ekshumacji z lat 1776–1804 prowadzonych przez miejscowego proboszcza Wacława Tomaszka. Są to ofiary wojen śląskich, epidemii cholery i wojny trzydziestoletniej.
Czy kaplica jest cały rok otwarta? +
Tak, choć godziny różnią się sezonowo. Zamknięta w poniedziałki oraz w największe święta kościelne.