Festiwal Moniuszkowski w Kudowie jest starszy niż większość turystów, którzy do niego przyjeżdżają. Pierwsza edycja odbyła się w 1962 roku, w 90. rocznicę śmierci Stanisława Moniuszki. Od tamtej pory — co rok, osiem sierpniowych dni koncertów, artyści z kilkunastu krajów, sale Teatru Zdrojowego, Pijalni i sanatorium Polonia. Jeden z najdłużej działających festiwali klasycznych w Polsce.
Historia — od Skoraczewskiego do dziś
Założycielem i pierwszym dyrektorem artystycznym festiwalu był Władysław Skoraczewski — śpiewak operowy, dyrygent, pedagog. Postanowił stworzyć cykl koncertów, który uhonoruje Moniuszkę i jednocześnie przywróci Kudowie charakter kulturalnej stolicy Ziemi Kłodzkiej. W pierwszych latach festiwal był skromny — jeden tydzień, kilka koncertów, lokalni artyści. Z czasem rozrósł się do międzynarodowej skali.
Od 2012 roku dyrektorem artystycznym jest Stanisław Rybarczyk, który kontynuuje linię Skoraczewskiego — Moniuszko jako centrum, ale obok niego kompozytorzy polscy (Chopin, Karłowicz, Szymanowski) i europejscy (Mozart, Schubert, Mahler). Festiwal ma dwie duże zalety: jakość programu (na poziomie europejskich festiwali kameralnych) i cenę biletów (niższa niż w Warszawie czy Wrocławiu).
Kiedy się odbywa
Zawsze w sierpniu, 8 dni. Konkretne daty zmieniają się co rok — zwykle połowa lub druga połowa miesiąca. W 2024 roku festiwal miał 57. edycję. Programy i daty — festiwalmoniuszkowski.pl.
Miejsca koncertów
Teatr Zdrojowy im. Stanisława Moniuszki — główna scena. Sala zabytkowa, akustyka dobra, ok. 400 miejsc. Tam najważniejsze koncerty, recitale.
Sala Pijalni Wód — popołudniowe koncerty kameralne w półkolistej architekturze z początku XX wieku. Kilkaset osób, akustyka specyficzna, z pogłosem.
Balkon Sanatorium „Polonia” — koncerty plenerowe, zwykle wieczorne, publiczność zasiada na krzesełkach w parku. Najbardziej charakterystyczny punkt festiwalu, którego nie zobaczysz nigdzie indziej.
Kościoły Kudowy — koncerty sakralne w kościele Zbawiciela lub kaplicy ewangelicko-reformowanej w Pstrążnej. Ograniczona liczba miejsc.
Artyści
Przez 57 dotychczasowych edycji wystąpiły na Kudowskim festiwalu setki artystów z Czech, Danii, Japonii, Kuby, Litwy, Meksyku, Niemiec, Norwegii, Rosji, Słowacji, Ukrainy, USA i Włoch. Zwykle w programie miesza się polskich młodych solistów (absolwenci AM Kraków, AM Warszawa), dojrzałych gwiazd (np. Iwona Hossa, Ewa Podleś) i zagraniczne kwartety kameralne.
Bilety i organizacja
Ceny biletów zwykle 30–80 zł (znacznie taniej niż w stolicach). Bilety w przedsprzedaży przez festiwalmoniuszkowski.pl i w kasach Teatru Zdrojowego. Najpopularniejsze koncerty (koncert inauguracyjny, recital balkonowy) wyprzedają się z wyprzedzeniem — kupuj z miesiąc wcześniej.
Wstęp na pojedyncze koncerty albo karnet na cały festiwal. Karnet ma sens jeśli spędzasz w Kudowie cały tydzień sierpnia.
Co jeszcze się dzieje podczas festiwalu
Festiwal współistnieje z Festival CZ-PL im. Pawła Królikowskiego (polsko-czeski festiwal teatralno-filmowy) — daty częściowo się pokrywają. W Kudowie w sierpniu jest więcej wydarzeń, niż sam festiwal Moniuszkowski — spektakle, wernisaże w Pijalni, spotkania z artystami w Galerii Polonia.
Plan na festiwalowy dzień
- 11:00: kawa w Pijalni
- 12:00: spacer po parku, może wizyta w Muzeum Zabawek
- 15:00: popołudniowy koncert kameralny w Pijalni
- 17:30: kolacja na Zdrojowej
- 19:30: koncert wieczorny w Teatrze Zdrojowym lub balkonie Polonii
- 22:00: spacer po Parku Zdrojowym z iluminacją fontanny
Sierpień to najlepszy miesiąc na Kudowę — pełny sezon, festiwal, koncerty w muszli, fontanna w parku. Jeśli kiedyś zastanawiałeś się „kiedy przyjechać” — teraz masz odpowiedź. A jeśli nie lubisz klasycznej — zobacz po prostu pozostałe atrakcje Kudowy, których w sierpniu jest najwięcej.
Praktycznie: w dni festiwalowe miejsca na Zdrojowej rozchodzą się wcześnie. Auto zostaw na Parkingu Zdrojowa (ul. Zdrojowa 52, 5 zł/h, monitoring) — pod Interaktywnym Muzeum, w zasięgu spaceru od Teatru Zdrojowego, Pijalni i sanatorium Polonia. Dzienne przerwy między koncertami świetnie wypełnia Muzeum Zabawek (Zdrojowa 46b) lub runda Kudowiórki w parku — przy okazji zbierasz pieczątki na ulotce z nagrodami (cztery pieczątki z naszych atrakcji = drobna nagroda).